CBAM-verificatie en -conformiteit
Bereid uw organisatie voor op de EU-vereisten van CBAM
Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) stelt eisen aan de invoer van bepaalde koolstofintensieve goederen in de Europese Unie. Importeurs moeten informatie verstrekken over de CO₂-uitstoot die bij de productie van deze goederen wordt gegenereerd. Gebruikt uw organisatie werkelijke emissiegegevens in plaats van standaardwaarden? Dan moeten deze gegevens worden geverifieerd door een geaccrediteerde CBAM-verificateur. DEKRA biedt onafhankelijke beoordelingen van emissiegegevens en monitoringprocessen binnen het kader van CBAM.
Wat is een EU-CBAM-certificaat?
CBAM staat voor Carbon Border Adjustment Mechanism. Het is een Europees mechanisme dat een CO₂-prijs koppelt aan bepaalde koolstofintensieve goederen die van buiten de Europese Unie worden ingevoerd. Het doel van CBAM is het risico op koolstoflekkage te beperken. Dit doet zich bijvoorbeeld voor wanneer de productie verschuift naar landen met minder strenge klimaatregels. Europese producenten betalen ondertussen wel voor hun CO₂-uitstoot via het EU ETS.
CBAM maakt dan ook deel uit van de bredere Europese inspanningen op het gebied van duurzaamheid en de vermindering van broeikasgasemissies. Sinds 1 januari 2026 is de overgangsperiode van CBAM afgelopen en zijn de definitieve verplichtingen voor importeurs van kracht.
Wie valt onder CBAM?
CBAM is vooral relevant voor organisaties die CBAM-goederen invoeren uit landen buiten de EU. Ook producenten buiten de EU krijgen ermee te maken wanneer zij emissiegegevens aan hun Europese klanten moeten verstrekken.
Veel importeurs moeten de status van toegelaten CBAM-aangever verkrijgen wanneer zij jaarlijks meer dan 50 ton van bepaalde CBAM-goederen invoeren. Voor elektriciteit en waterstof gelden andere voorwaarden. Importeurs moeten onder meer kunnen aantonen hoeveel ingebedde emissies aan de door hen ingevoerde goederen kunnen worden toegeschreven. Voor producenten buiten de EU betekent dit dat zij ervoor moeten zorgen dat hun emissiegegevens op installatieniveau transparant, traceerbaar en verifieerbaar zijn.
Welke goederen vallen onder het EU-CBAM-certificaat?
CBAM is momenteel van toepassing op bepaalde goederen in de volgende sectoren:
- Cement
- IJzer en staal
- Aluminium
- Meststoffen
- Elektriciteit
- Waterstof
Of een product onder CBAM valt, hangt af van de GN-code. Dit is een Europese goederencode die wordt gebruikt om producten voor import en export te classificeren. Zo heeft onbewerkt aluminium bijvoorbeeld GN-code 7601.
Welke emissies moeten worden gerapporteerd voor een EU-CBAM-certificaat?
In het kader van het EU-CBAM-certificaat worden de ingebedde emissies van ingevoerde goederen bepaald. Dit zijn de broeikasgasemissies die tijdens de productie van de goederen ontstaan.
Afhankelijk van het product kan het gaan om:
- directe emissies uit het productieproces;
- emissies die verband houden met gebruikte precursoren;
- indien van toepassing, indirecte emissies als gevolg van elektriciteitsverbruik.
Voor de berekening kunnen, overeenkomstig de geldende CBAM-regels, standaardwaarden of werkelijke emissiewaarden worden gebruikt. Wanneer een importeur werkelijke emissiewaarden gebruikt, moeten deze worden geverifieerd. Deze verificatie wordt uitgevoerd door een geaccrediteerde CBAM-verificateur.
Hoe verloopt een CBAM-verificatie?
Bij een CBAM-verificatie wordt beoordeeld of het emissierapport en de onderliggende gegevens voldoen aan de geldende CBAM-vereisten. De aanpak hangt onder meer af van de installatie, de productieprocessen, de betrokken goederen en de beschikbare emissiegegevens.
De verificateur beoordeelt de installatie en de relevante productieprocessen. Daarbij worden onder meer de productieroutes, GN-codes, precursoren, meetgegevens, gegevensbronnen en interne controles onderzocht. Op basis hiervan worden de reikwijdte, de complexiteit en de belangrijkste risico’s van de verificatie bepaald.
Vervolgens wordt beoordeeld hoe de emissiegegevens zijn verzameld en berekend. Daarbij worden het monitoringplan, de gebruikte berekeningsmethoden, de gegevensstromen en de interne controlemaatregelen geëvalueerd. Ook wordt gecontroleerd of de gegevens voldoende kunnen worden herleid tot de oorspronkelijke bron.
De gerapporteerde emissiegegevens worden onder meer beoordeeld op volledigheid, consistentie en nauwkeurigheid. Daarbij kunnen factoren zoals productiegegevens, emissiebronnen, elektriciteitsverbruik, precursoren, emissiefactoren en de gehanteerde aannames worden geverifieerd.
Na afronding van de verificatieactiviteiten wordt een onafhankelijke beoordeling uitgevoerd. Als aan de toepasselijke vereisten is voldaan, worden de verificatieresultaten vastgelegd in een verificatierapport overeenkomstig de geldende CBAM- en accreditatievereisten.
Voorbereiding op een EU-CBAM-certificaat
Een betrouwbare CBAM-aangifte begint met betrouwbare gegevens. Organisaties moeten zich daarom ruim vóór het formele verificatieproces goed voorbereiden.
Denk bijvoorbeeld aan het opstellen en evalueren van:
- monitoringplannen en monitoringmethoden;
- gegevensstromen en interne controles;
- emissieberekeningen en de onderliggende brongegevens;
- directe emissies op installatie- en procesniveau;
- informatie over precursoren;
- productievolumes en relevante GN-codes;
- de berekening van specifieke ingebedde emissies.
Door mogelijke tekortkomingen vroegtijdig in kaart te brengen, is er meer tijd om ontbrekende gegevens, inconsistenties of onduidelijke processen aan te pakken.
DEKRA en EU-CBAM-verificatie
DEKRA beschikt over ruime ervaring met onafhankelijke audits en verificaties op het gebied van emissies en duurzaamheid. Onze experts combineren kennis van wet- en regelgeving met ervaring in de industrie, de energiesector en internationale waardeketens.
DEKRA bereidt zich voor op het uitvoeren van formele CBAM-verificaties. Zodra de vereiste accreditatie en het toepasselijke accreditatiebereik zijn vastgelegd, kan DEKRA formele CBAM-verificaties aanbieden. Wilt u weten wat CBAM voor uw organisatie betekent, welke emissiegegevens u nodig hebt of hoe u zich kunt voorbereiden op de verificatie?
Waarom DEKRA?
- Expertise in verificatie: als wereldwijd onafhankelijk assurance- en verificatieorgaan passen onze experts bij DEKRA de geaccrediteerde CBAM-verificatiemethodologie toe op préverificatieopdrachten.
- Auditbestendig van bij de start: onze documentatie voldoet aan de formele verificatievereisten.
- Duidelijk traject naar geaccrediteerde verificatie: wij bieden klanten van onze préverificatiediensten een duidelijk traject naar de geaccrediteerde CBAM-verificatiediensten van DEKRA.