Laadinfrastructuur: de ruggengraat van e-mobiliteit
De publieke laadinfrastructuur is een belangrijke factor in de mobiliteitstransitie. De ontwikkeling van laadpunten is in de EU aanzienlijk versneld.
Momenteel rijden er bijna elf miljoen elektrische voertuigen op de Europese wegen. Eén op de vijf auto’s die het afgelopen jaar in Europa werd verkocht, was een hybride of volledig elektrisch voertuig. Ondanks stagnerende verkoopcijfers in 2024 verwacht de in Brussel gevestigde Europese branchevereniging ChargeUpEurope dat het aandeel elektrisch aangedreven auto’s in de EU zal stijgen van de huidige vier procent naar ongeveer 30 procent tegen 2030. En hoewel meer dan 90 procent van de laadbeurten in Europa thuis, op de werkplek of in vlootdepots plaatsvindt, zijn publieke laadstations essentieel om een betrouwbare en voldoende dicht vertakte energievoorziening te garanderen. Volgens ChargeUpEurope waren er aan het einde van het eerste kwartaal van 2025 in de 27 EU-lidstaten ongeveer 950.000 publieke laadpunten beschikbaar.
De vereniging voorspelt dat dit aantal in de komende tien jaar zal oplopen tot 3,8 miljoen. Dat betekent dat de bouwactiviteit waarschijnlijk volop zal toenemen. DEKRA-expert Michael Ringleb kan bevestigen dat het tempo bij de installatie van laadpunten de afgelopen maanden “aanzienlijk is toegenomen”. Ringleb is productmanager elektrotechniek en e-mobiliteit bij DEKRA Automobil en een erkend expert in elektrotechniek. In die rol begeleidt hij ook de installatie van laadstations: “De reikwijdte varieert sterk. Dat gaat van de goedkeuringsprocedure volgens de geldende normen nadat een laadstation is geïnstalleerd, tot de begeleiding van een project vanaf de eerste spadesteek tot en met de definitieve oplevering.”
Elektrische voertuigen veilig opladen
Tijdens het laadproces mogen de spanning en de temperatuur van de batterijcellen bepaalde kritische grenswaarden niet overschrijden. Ook het vermogen dat een laadpark uit het elektriciteitsnet onttrekt, moet onder een bepaalde limiet blijven. Alleen zo kan worden voorkomen dat batterijcellen beschadigd raken of dat het laadstation of het elektriciteitsnet overbelast raakt. Daarnaast moet een laadstation zo zijn gebouwd dat gebruikers beschermd zijn tegen elektrische schokken.
Dat lijkt vanzelfsprekend, maar laadpunten in de buitenlucht worden blootgesteld aan sterk wisselende luchtvochtigheid, regen, ijs en uv-straling. Ze kunnen bovendien beschadigd raken of zelfs gesaboteerd worden. Toch moeten exploitanten ervoor zorgen dat gebruikers van de laadpunten geen gevaar lopen. Dat kan worden gewaarborgd door een installatie die voldoet aan de normen, met passende veiligheidsmechanismen, evenals door een keuring vóór ingebruikname. “Zo’n goedkeuring omvat een visuele inspectie en de controle van relevante documenten en protocollen overeenkomstig de wettelijke vereisten”, legt Ringleb uit.
Meer informatie over de veiligheid van laadstations is te vinden op:
https://www.dekra.com/en/ev-charging-station-safety/
Tekort aan vakmensen bij de bouw van laadstations
Ringleb was al bij tal van dergelijke bouwprojecten betrokken. “Het tekort aan vakmensen is hier echt merkbaar”, zegt de DEKRA-expert. “Soms krijg je de indruk dat iedereen die weet hoe hij een stroomkabel moet aansluiten, denkt competent genoeg te zijn om een laadstation te installeren dat een enorm elektrisch vermogen in het hoge kilowattbereik levert.” Hij heeft gevallen gezien waarin de bedienings- of installatiehandleiding duidelijk niet was gelezen en in sommige situaties stelde hij een gebrek aan basiskennis vast “die thuishoort in het eerste of tweede opleidingsjaar”. Het kernprobleem ligt volgens hem niet bij de investeerders of exploitanten van de laadstations, maar vaak bij het feit dat uitvoerende bedrijven delen van het werk uitbesteden aan onvoldoende gekwalificeerde onderaannemers. “Zo worden kabeldoorsneden te klein gedimensioneerd of wordt de aarding niet correct uitgevoerd”, zegt Ringleb, verwijzend naar twee voorbeelden die hij al meerdere keren is tegengekomen. Als expert ziet hij erop toe dat deze en andere gebreken vóór de eindoplevering professioneel worden verholpen.
Drie verschillende laadtechnologieën in Europa
In de EU zijn er drie verschillende technologieën, ingedeeld naar laadvermogen: wisselstroomladen (AC) tot 22 kilowatt, gelijkstroomladen (DC) met meer dan 22 kilowatt en gelijkstroomladen met hoog vermogen van minstens 150 kilowatt, vaak aangeduid als snelladen. AC-laadstations werden vooral in het afgelopen decennium geïnstalleerd, omdat deze technologie voor veel elektrische voertuigen volstond en de laadinfrastructuur nog minder ver ontwikkeld was. Met name DC-laadstations zijn de voorbije jaren sterk toegenomen. Hoe hoger het laadvermogen van een laadstation, hoe sneller een elektrisch voertuig kan worden opgeladen, op voorwaarde dat het voertuig dit technisch ondersteunt.
Volgens ChargeUpEurope is het aantal DC-snellaadstations tussen 2020 en 2024 aanzienlijk sneller gegroeid dan het aantal AC-laadstations. In totaal is de publieke laadinfrastructuur in de EU de afgelopen tien jaar gegroeid met een gemiddelde jaarlijkse groei van 39 procent. Sinds 2022 is de dichtheid van het laadnetwerk volgens de vereniging met 88 procent toegenomen. Duitsland, Frankrijk en Zweden lopen voorop bij de installatie van snelladers.
Stand van zaken: laadcapaciteit in de EU-lidstaten
Eind 2024 waren er in de 27 EU-lidstaten gemiddeld 199 laadpunten per 100.000 inwoners, over alle vermogensklassen heen. Het aantal ligt bijzonder hoog in België (1005), Nederland (655), Denemarken (598) en Zweden (507). Helemaal achteraan staan Roemenië (24), Polen (25) en Cyprus (37). Frankrijk (234) en Duitsland (189) bevinden zich in de middenmoot. Volgens ChargeUpEurope hebben landen die later zijn gestart met de uitbouw van laadinfrastructuur vaak laadpunten met een hoger vermogen geïnstalleerd.
De Scientific Foresight Unit, een interdisciplinair technologieadviesorgaan van het Europees Parlement, heeft de EU-lidstaten op basis van een expertworkshop in het voorjaar vier maatregelen aanbevolen om de verdere uitbouw van het Europese laadnetwerk te versnellen:
- het versnellen van netaansluitingen en vooruitziend investeren in netinfrastructuur;
- het stroomlijnen van vergunningstrajecten in de lidstaten om marktfragmentatie te voorkomen;
- het creëren van investeringsprikkels, met name voor het laden van zware bedrijfsvoertuigen en voor laadpunten in landelijke gebieden;
- en het bevorderen van innovaties voor intelligente aansturing van laden en netoptimalisatie via AI.
Al in 2022 toonde het Internationaal Energieagentschap in een rapport aan dat in China – ’s werelds grootste markt voor elektrische voertuigen – investeringen in laadinfrastructuur vier keer effectiever zijn gebleken voor de verspreiding van elektrische voertuigen dan subsidies voor de aankoop ervan.
Wat het tankstation is voor verbrandingsmotoren, is het laadstation voor elektrische auto’s. Die moeten krachtig, universeel toepasbaar en veilig zijn. DEKRA-experts ondersteunen bij de planning en bij de selectie van systemen en componenten, en testen laadinfrastructuur volgens alle geldende normen. Meer informatie op
https://www.dekra.com/en/charging-infrastructure/