Wanneer auto's met elkaar communiceren: hoe V2X kwetsbare weggebruikers beschermt
Een vrachtwagen stopt bij een kruispunt en blokkeert het zicht. Achter hem nadert een auto, terwijl van rechts een fietser aan komt rijden. Wie gaat er eerst, wie wacht – in het echte leven kan dat vaak het verschil betekenen tussen ernstig letsel of erger. Maar op deze dag in februari in Genève blijft alles rustig. Nog voordat de betrokkenen het gevaar kunnen overzien, geven sensoren en draadloze communicatie een signaal: voorzichtig, risico op botsing. De auto remt, de fietser rijdt veilig door.
Deze scène is geen toekomstvisie, maar onderdeel van een live demonstratie door DEKRA bij het Comité voor binnenlands vervoer (ITC) van de Verenigde Naties. Voor een publiek van internationale beleidsmakers op het gebied van vervoer toont het team het potentieel van V2X-communicatie – 'Vehicle to Everything' – om onbeschermde weggebruikers beter te beschermen.
Ondersteund door harde cijfers: in de EU kwamen in 2023 ongeveer 20.400 mensen om het leven bij verkeersongevallen, waarvan een groot deel fietsers. Een belangrijk aandachtspunt is het stadsverkeer: 40 procent van alle verkeersdoden in de EU-27 valt op stedelijke wegen, waarvan 70 procent kwetsbare weggebruikers zijn. 57 procent van alle dodelijke ongevallen vindt plaats op stedelijke wegen, vaak op complexe kruispunten. Ook landelijke wegen zijn kritiek: over een periode van drie jaar zijn ze verantwoordelijk voor meer dan de helft van alle verkeersdoden, en 43 procent van de getroffen fietsers komt daar om het leven. V2X richt zich op beide werelden – stad en platteland: door vroegere waarneming mogelijk te maken, vooral wanneer het zicht belemmerd is of de snelheidsverschillen bijzonder groot zijn.
Alledaagse situaties die het verschil maken tussen leven en dood
Voor Christoph Nolte, Executive Vice President van DEKRA en hoofd van de serviceafdeling Voertuigen, is het tafereel op het kruispunt meer dan een testopstelling. Het weerspiegelt het dagelijkse risico in het verkeer:
"Kwetsbare weggebruikers zoals fietsers en voetgangers lopen een groot risico op letsel of overlijden op onze wegen. Alle statistieken tonen dit aan", zegt Nolte. "Meer dan de helft van alle dodelijke ongevallen met fietsers in de EU vindt plaats in stedelijke gebieden, vaak op complexe kruispunten."
DEKRA vertaalt precies deze situaties naar concrete V2X-toepassingen. Drie scenario's staan centraal in de demonstratie in Genève:
- Een auto en een fietser naderen een kruispunt, een vrachtwagen blokkeert het zicht.
- Een auto nadert een langzaam rijdende fietser van achteren.
- Een auto draait en kruist plotseling het pad van een fietser.
Elk van deze scenario's komt overeen met een specifieke gebruikssituatie. In 'Intersection Movement Assist' overbrugt V2X de dode hoek: een auto rijdt naar een stopstreep terwijl een vrachtwagen het zicht van de bestuurder op het kruispunt blokkeert. Een naderende fietser geeft zijn positie door – er verschijnt een waarschuwingsbericht in de auto en het voorlicht van de fiets begint te knipperen. Zo worden bestuurder en fietser zich bewust van een gevaarlijke situatie lang voordat ze elkaar kunnen zien.
Op een landweg maakt het scenario 'Langzame fietser voor u' gebruik van hetzelfde mechanisme, maar onder andere omstandigheden. Een auto nadert een fietser van achteren, de naderingssnelheid is hoog en de reactietijd is kort. Via V2X ontvangt de bestuurder vroegtijdig informatie in het voertuig, terwijl het achterlicht van de fiets gaat branden. Het signaal is: een langzame weggebruiker voor u, pas uw snelheid aan, bereid u voor op een inhaalmanoeuvre. En in het derde scenario – een afslaande auto die het pad van een fietser kruist – geeft het systeem een waarschuwing voordat de auto afslaat en maakt het de aanwezigheid van de fietser duidelijk door middel van een knipperend achterlicht, zodat de bestuurder kan anticiperen op de lijn van de fietser en niet zijn pad kruist.
Wat alle drie gevallen gemeen hebben: voor mensen zijn ze moeilijk in te schatten omdat het zicht, de aandacht en de reactietijd beperkt zijn. V2X-communicatie vergroot deze waarnemingsruimte. Voertuigen en infrastructuur wisselen gegevens uit, waarschuwen voor verborgen gevaren en creëren zo kostbare seconden om te remmen of het rijgedrag aan te passen.
"Ons bewustzijn is gebaseerd op waarneming, dus het kan een groot verschil maken als we in een vroeg stadium worden gewaarschuwd voor kritieke situaties", legt Nolte uit. "V2X heeft het potentieel om weggebruikers bewust te maken van een potentieel kritieke situatie nog voordat ze die zelf kunnen waarnemen – wat een geheel nieuwe dimensie van veiligheid creëert."
Coalitie voor de veiligheid van fietsers: sectoroverschrijdend voor Vision Zero
Achter de demonstratie in Genève staat een alliantie met een gemeenschappelijk doel: minder ernstige ongevallen, meer veiligheid voor onbeschermde weggebruikers. De Coalition for Cyclist Safety werd opgericht in 2023 en brengt experts uit de telecommunicatie-, automobiel- en technologiesector samen. Haar missie: de wijdverspreide invoering van V2X-technologie stimuleren, met speciale aandacht voor fietsers en andere kwetsbare weggebruikers.
Bedrijven zoals Volkswagen, Bosch eBike Systems en Commsignia, evenals partners zoals ADP Engineering en Bulls Bikes / ZEG ondersteunen de DEKRA-demonstratie bij het ITC. Het idee: wanneer voertuigen, infrastructuur en fietsen met elkaar 'communiceren', kunnen gevaarlijke situaties worden gedetecteerd voordat ze escaleren.
Op deze manier ondersteunt de coalitie het wereldwijde initiatief 'Vision Zero': de visie van een wereld zonder verkeersdoden. Voor DEKRA is dit een logische stap: sinds 1925 houdt het bedrijf zich bezig met het identificeren, begrijpen en beheersen van risico's.
"Sinds de oprichting in 1925 zet DEKRA zich in om mobiliteit veilig te maken. Dat is in essentie nog steeds zo, zelfs 100 jaar later", benadrukt Christoph Nolte. "We zijn vereerd dat we opnieuw de kans krijgen om bij te dragen aan de belangrijke discussies tijdens de jaarlijkse ITC-bijeenkomst, zodat de juiste beslissingen kunnen worden genomen voor het vervoer van morgen."
Beleid, regelgeving en technologie aan één tafel
Het Comité voor binnenlands vervoer van de UNECE is het hoogste besluitvormingsorgaan van de Verenigde Naties voor binnenlands vervoer. Onder de titel "Innovatie stimuleren voor de toekomst van het binnenlands vervoer" wordt tijdens de 88e zitting in Genève besproken hoe nieuwe technologieën op verantwoorde wijze kunnen worden ingezet, met een duidelijk doel: het vervoer veiliger, milieuvriendelijker en veerkrachtiger maken.
"Het thema van dit jaar, 'Innovatie stimuleren voor de toekomst van het binnenlands vervoer', kan niet relevanter zijn. Onze sector staat voor dringende taken: decarbonisatie, integratie met het bredere energie- en digitale ecosysteem en het waarborgen van veiligheid in een steeds complexer wordend mobiliteitslandschap", aldus Christoph Nolte.
Voor DEKRA is aanwezigheid ter plaatse van strategisch belang. De demonstraties maken tastbaar hoe technologische innovatie en regelgeving moeten samenwerken om prototypes in de praktijk te brengen. Wetenschappelijk verantwoorde, interoperabele regelgeving vormt de basis voor V2X-oplossingen die niet alleen in proefprojecten, maar ook in het dagelijks leven werken.
Met 100 jaar ervaring in onderzoek, testen en certificering op het gebied van verkeersveiligheid biedt DEKRA een bijzonder perspectief: als onafhankelijke partner tussen de industrie, beleidsmakers en het maatschappelijk middenveld. De boodschap in Genève: alleen wanneer er vertrouwen is in nieuwe technologieën – ondersteund door transparante testprocessen en duidelijke normen – kunnen deze hun volledige potentieel voor de verkeersveiligheid ontplooien.
Meer hierover: